Altijd sneller buiten adem dan anderen?
Word je snel kortademig bij inspanning, terwijl er geen sprake is van astma of allergieën? Dan kan er toch een lichamelijke verklaring zijn. Kortademigheid ontstaat wanneer het ademhalings- en bewegingssysteem onvoldoende efficiënt samenwerken tijdens belasting. Dat kan te maken hebben met een verstoorde ademregulatie (te snelle of oppervlakkige ademhaling), verminderde conditie, beperkte beweeglijkheid van borstkas en ribben, verhoogde spierspanning in nek- en schouderregio of een verstoorde opbouw van inspanning na een periode van stress, ziekte of inactiviteit.
Het gevolg is dat het lichaam relatief snel een disbalans ervaart tussen zuurstofaanvoer en zuurstofbehoefte, waardoor je eerder buiten adem raakt dan leeftijdsgenoten. Binnen de fysiotherapie richten we ons op het herstellen van een rustige, efficiënte ademhaling, het verbeteren van thoracale mobiliteit en het geleidelijk opbouwen van inspanningstolerantie, zodat bewegen weer veilig, controleerbaar en belastbaar voelt.
Adem en Epigenetica: hoe ademhaling je genen beïnvloedt
De epigenetica laat zien dat onze genen voortdurend reageren op signalen uit het lichaam. Niet de DNA-code zelf verandert, maar wél de mate waarin genen aan- of uitgezet worden. Ademhaling speelt daarin een directe en meetbare rol — niet alleen als mechanisch proces, maar als biologisch regelmechanisme.
Wanneer de ademhaling rustiger, langzamer en dieper wordt, gebeuren er fysiologisch belangrijke dingen:
De ademfrequentie daalt
De middenrifactiviteit neemt toe
Spierspanning vermindert
Hartslag en stresshormonen dalen
Het parasympathische zenuwstelsel wordt actiever
Deze veranderingen vormen concrete signalen richting het zenuwstelsel, het hormoonsysteem en uiteindelijk de cellen. Ademregulatie beïnvloedt daarmee de interne biochemische omgeving waarin genen functioneren. Onderzoek laat zien dat een toestand van rustige, gereguleerde ademhaling samenhangt met activatie van genen die betrokken zijn bij herstel, ontstekingsremming en weefselopbouw, terwijl chronische stress en oppervlakkige ademhaling juist genactiviteit stimuleren die hoort bij overleving en verhoogde paraatheid.
Ademhaling is dus geen automatisch bijverschijnsel van het lichaam, maar een toegangspoort tot regulatie op celniveau. Door bewust te werken met ademhaling beïnvloed je letterlijk de fysiologische context waarin je genen tot expressie komen — en daarmee de voorwaarden voor herstel en gezondheid.
Epigenetica: jouw lichaam kan wél veranderen!
Oorzaken van kortademigheid
Sommige jongeren worden kortademig na een medische gebeurtenis, zoals een longembolie, een virusinfectie (bijvoorbeeld COVID), langdurige luchtweginfecties of een periode van sterke conditievermindering na ziekte of inactiviteit. Tijdens zo’n periode past het lichaam zich aan: de ademhaling wordt sneller, oppervlakkiger of meer borstgericht. Dat is een normale beschermingsreactie.
Ook wanneer de aandoening volledig hersteld is en medisch onderzoek geen afwijkingen meer laat zien, kan dit aangepaste ademhalingspatroon blijven bestaan. De borstkas beweegt minder soepel, het middenrif werkt minder efficiënt en de conditie is vaak afgenomen door tijdelijke inactiviteit. Hierdoor ontstaat bij inspanning sneller een gevoel van benauwdheid of ademtekort.
Daarnaast kan het zenuwstelsel gevoeliger zijn geworden voor inspanning. Het lichaam schakelt sneller naar een ‘actieve stand’, waardoor hartslag en ademfrequentie eerder stijgen dan nodig is. Dat geeft het gevoel dat je minder belastbaar bent dan leeftijdsgenoten, terwijl er geen actieve ziekte meer aanwezig is.
In zulke gevallen is er meestal geen sprake van blijvende schade, maar van een verstoorde samenwerking tussen ademhaling, beweging en inspanningsopbouw. Met gerichte ademtherapie, verbetering van thoracale mobiliteit en een stapsgewijze trainingsopbouw kan het lichaam leren weer efficiënt te functioneren. Zo neemt het vertrouwen in bewegen toe en vermindert de kortademigheid geleidelijk.
Behandeling
Binnen Practicavivo staat fysiotherapeutisch handelen centraal bij de aanpak van kortademigheid. We starten met een uitgebreide analyse van het ademhalingspatroon, de thoracale mobiliteit, de middenrifactiviteit en de inspanningsopbouw. Daarbij maken we gebruik van biofeedback als objectief meetinstrument. Hiermee meten we onder andere ademfrequentie, ademdiepte, variabiliteit en herstel na inspanning. Dit geeft inzicht in hoe het ademhalingssysteem functioneert én maakt voortgang zichtbaar tijdens het behandeltraject.
Op basis van deze analyse stellen we een persoonlijk behandelplan op. De behandeling richt zich op het herstellen van een efficiënte middenrifademhaling, het verbeteren van de beweeglijkheid van ribben en borstkas en het normaliseren van spierspanning in nek- en schouderregio. Daarnaast bouwen we de inspanning geleidelijk op, zodat het lichaam opnieuw leert dat bewegen veilig en controleerbaar is.
Naast de fysiotherapeutische interventies integreren we gerichte ademtraining en meditatie. Meditatie ondersteunt het reguleren van het zenuwstelsel, verlaagt de basale ademfrequentie en helpt het lichaam uit een chronische ‘actieve stand’ te komen. Hierdoor ontstaat een stabielere fysiologische basis waarop herstel kan plaatsvinden.
Door de combinatie van meting (biofeedback), gerichte fysiotherapie, ademtraining, meditatie en gecontroleerde trainingsopbouw werken we niet alleen aan symptoomvermindering, maar aan het herstellen van de samenwerking tussen ademhaling, beweging en belastbaarheid. Het doel is dat jongeren weer vrij kunnen bewegen zonder het gevoel steeds achter hun adem aan te lopen.
Impressie PracticaVivo
Ontmoet Robert
Mijn naam is Robert Groeneweg, longfysiotherapeut met als achterliggende ervaring psychosociaal therapeut. In mijn praktijk combineer ik specialistische kennis van het ademhalingssysteem met inzicht in hoe stress en spanning het lichaam beïnvloeden.
Als longfysiotherapeut richt ik mij op het onderzoeken en behandelen van ademhalingsklachten, inspanningsgebonden benauwdheid en ontregelde ademhalingspatronen. Ik kijk naar de samenwerking tussen longen, middenrif, borstkas en het zenuwstelsel. Hoe beweegt de thorax? Hoe efficiënt is de ademhaling? Hoe herstelt het lichaam na inspanning? Met gerichte ademtraining, mobiliserende technieken en stapsgewijze opbouw van belastbaarheid werken we aan een duurzaam herstel van de ademfunctie.
Tegelijkertijd neem ik mijn achtergrond als psychosociaal therapeut mee in mijn benadering. Ademhaling staat namelijk niet los van stressregulatie en emotionele belasting. Het zenuwstelsel reageert op prikkels, spanning en eerdere ervaringen — en dat zie je terug in het ademhalingspatroon. Door ook aandacht te besteden aan regulatie, lichaamsbewustzijn en ontspanning ontstaat een completer herstel.
Mijn werkwijze is daarom zowel fysiologisch onderbouwd als regulatiegericht: we behandelen niet alleen de klacht, maar ondersteunen het lichaam om weer flexibel en veerkrachtig te reageren. Wanneer ademhaling en zenuwstelsel beter samenwerken, nemen klachten af en groeit het vertrouwen in het eigen lichaam.
Investering
-
Kennismaken (online max 15 min) Gratis
Een kort telefonisch contact om informatie uit te wisselen, je behoeften te identificeren en eventueel verdere afspraken te plannen:
-
Behandelpakket 4 behandelingen € 300,--
-
Behandel Traject (60 min) € 90,--
Betaling per sessie. Gemiddeld genomen zijn er 4-6 sessies nodig voor verbetering
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn kortademigheid door regulatieproblemen komt en niet alleen lichamelijk is?
Kortademigheid is altijd lichamelijk. Het gevoel van benauwdheid ontstaat doordat je ademhalings- en inspanningssysteem tijdelijk niet efficiënt genoeg werkt om aan de zuurstofvraag te voldoen. De vraag is dus niet óf het lichamelijk is, maar waardoor het lichaam moeite heeft om goed te reguleren.
Daarom kijken we naar signalen in het lichaam. Bijvoorbeeld: neemt je kortademigheid toe bij spanning, stress of vermoeidheid? Blijft het gevoel aanwezig terwijl long- of hartonderzoek geen afwijkingen laat zien? Merk je dat je ademhaling hoog, snel of gespannen blijft, zelfs in rust? Dat zijn aanwijzingen dat het regulatiesysteem — de samenwerking tussen ademhaling, zenuwstelsel en beweging — onvoldoende terugschakelt.
We zien ook dat klachten soms verminderen door gerichte ademhaling, ontspanning of een rustige opbouw van inspanning. Als benauwdheid afneemt wanneer je adem rustiger wordt of wanneer het lichaam ontspant, wijst dat erop dat regulatie een belangrijke rol speelt naast de fysieke belasting zelf.
Dat betekent niet dat de klacht “tussen de oren zit”. Het betekent dat ademhaling, zenuwstelsel en inspanning elkaar voortdurend beïnvloeden. Door te onderzoeken hoe jouw lichaam reageert op belasting en hoe snel het herstelt, wordt duidelijk of ontregeling bijdraagt aan de intensiteit van je kortademigheid.
Kort gezegd:
de klacht is lichamelijk,
de mate van benauwdheid wordt mede bepaald door hoe goed je ademhalingssysteem kan bijsturen.
Hoe kan meditatie een rol spelen in de behandeling van mijn kortademigheid?
Bij kortademigheid reageert het lichaam vaak automatisch op inspanning, prikkels of spanning. Die reactie — sneller ademen, hoger in de borst ademen, meer spierspanning — gebeurt grotendeels buiten je bewuste controle. Meditatie richt zich juist op dat automatische niveau van regulatie.
Tijdens meditatie komt het lichaam in een staat van gerichte rust en aandacht. De ademhaling vertraagt, het middenrif krijgt meer ruimte om te bewegen en het zenuwstelsel schakelt van een actieve naar een herstellende stand. In die toestand kan het lichaam vaste ademhalingspatronen — zoals chronisch snelle of oppervlakkige ademhaling — geleidelijk loslaten.
Meditatie is geen truc om kortademigheid “weg te maken”, maar een manier om het regulatiesysteem te ondersteunen. Door regelmatig te oefenen leert het lichaam minder snel in een stressreactie te schieten bij inspanning. De ademhaling wordt efficiënter en stabieler, waardoor benauwdheid minder snel oploopt.
Belangrijk om te weten: je blijft volledig bij bewustzijn en houdt zelf de regie. Meditatie is geen overname van controle, maar een training van aandacht en regulatie. Voor veel mensen vergroot het juist het vertrouwen in hun ademhaling en in hun eigen belastbaarheid.
Hoe ontdek je wat de oorzaak is van mijn kortademigheid?
Kortademigheid kan verschillende oorzaken hebben. Om te ontdekken waar jouw klacht vandaan komt, is het belangrijk om systematisch te kijken naar hoe en wanneer de benauwdheid ontstaat.
De eerste stap is medische screening. Een huisarts of specialist kan onderzoeken of er sprake is van een long- of hartprobleem, bloedarmoede of een andere lichamelijke aandoening. Wanneer deze oorzaken zijn uitgesloten of voldoende behandeld, kijken we verder naar de manier waarop je ademhalingssysteem functioneert.
Daarbij onderzoeken we het ademhalingspatroon: adem je snel of oppervlakkig? Beweegt je borstkas voldoende? Werkt het middenrif goed mee? Ook bekijken we hoe je lichaam reageert op inspanning. Stijgt je ademfrequentie snel? Hoe snel herstel je na belasting? Soms gebruiken we biofeedback om dit objectief te meten en inzichtelijk te maken.
Daarnaast is het belangrijk om te kijken naar regulatie. Neemt de kortademigheid toe bij stress, vermoeidheid of spanning? Blijft je ademhaling hoog in rust? Verandert je benauwdheid wanneer je bewust rustiger ademt? Dat geeft aanwijzingen of het zenuwstelsel een rol speelt in het in stand houden van de klacht.
Door deze factoren samen te beoordelen — medische oorzaken, ademhalingsmechanica, inspanningsreactie en regulatie — ontstaat een duidelijker beeld van de onderliggende oorzaak. Zo wordt zichtbaar of de kortademigheid vooral voortkomt uit een lichamelijke aandoening, een ontregeld ademhalingspatroon, verminderde conditie of een combinatie daarvan.
Wat doet EFT bij kortademigheid?
Bij kortademigheid reageert het lichaam vaak automatisch met een versnelde en oppervlakkige ademhaling. Die reactie kan ontstaan bij inspanning, spanning of eerdere benauwdheidservaringen. EFT (Emotional Freedom Techniques) richt zich op die automatische lichamelijke reactie.
Door het kloppen op specifieke punten in combinatie met gerichte aandacht voor het gevoel van benauwdheid, daalt de spanning in het lichaam. Het zenuwstelsel krijgt als het ware het signaal dat er geen directe dreiging is. Hierdoor kan de ademhaling rustiger worden en vermindert de neiging om hoog en snel te ademen.
EFT is geen techniek om kortademigheid te onderdrukken, maar om vastgezette spanning en stressreacties los te laten die het ademhalingspatroon versterken. Veel mensen merken dat de druk op de borst afneemt, de adem dieper wordt of dat herstel na inspanning sneller verloopt.
Kort gezegd:
EFT helpt het lichaam om minder gespannen te reageren,
zodat de ademhaling weer ruimte en ritme krijgt.
